Ozanlar >> Aşık Gedayi
KimliÄŸi, eserleri ve gerçek yaÅŸam öyküsü hakkında az bilgi bulunan Gedayi, on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısı ile yirminci yüzyılın başında yaÅŸamış bir BektaÅŸi saz ozanıdır. 1826 yılında Tokat’ta doÄŸmuÅŸ. Bütün ömrünü Ä°stanbul’da geçirmiÅŸtir. Asıl adı Ahmed’dir. Ona Gedayi mahlasını veren ünlü BektaÅŸi Baba’larından Sinop’lu Yesari Baba’dır. Babasının adı Ahmed Muhtardır, babası kereste tüccarıdır. Tokatlı Gedayi adıyla da anılır.
Ä°stanbul’a geldikten sonra, Rumeli Hisarı tekkesi postunda oturan Nafi Baba’dan el alarak, BektaÅŸi olmuÅŸtur. Din dışı ÅŸiirleri de bulunmaktadır.
Turgut Koca ile Sadeddin Nüzhet Ergun’un verdiÄŸi bilgilere göre BeÅŸiktaÅŸ, Hasan PaÅŸa fırını civarında oturduÄŸu için “BeÅŸiktaÅŸ’lı Gedayi” olarak tanınır. Aşık kahvelerine çok gittiÄŸi için çağının bütün saz ozanlarını tanımıştır. Yalnızca hece ölçüsüyle ürünler vermekle yetinmedi. Divan türünde de hatırı sayılacak eserler verdi.
Mehmed Ali Hilmi Dede ona Gedai adını taktı. Bir süre Ãœsküdar çiçekçi kahvesini çalıştırdı. Nefeslerinden baÅŸka halk ÅŸiiri geleneÄŸine uygun söylediÄŸi ÅŸiirleri de vardır. Sazda ustası Erzurum’lu Emrah’tır.
Mir’ati, Fenni, Åževki, Ä°ÅŸreti ve Åžeyh Galib’in gazellerini tahmis etmiÅŸtir. 1901 yılında Ä°stanbul’da ölmüş ve Karaca Ahmed mezarlığında topraÄŸa verilmiÅŸtir. Asım Bezirci 1889 (ya da 1887) de öldüğünü belirtir. Arapça ve Farsça sözlere ÅŸiirlerinde çok yer verir, aÄŸdalı bir dili vardır.
Åžiirleri, Muhtar Yahya DaÄŸlı ve Sadeddin Nüzhet Ergun tarafından toplanmıştır. Muhtar Yahya DaÄŸlı’nın “Gedayi Hayatı ve Eserleri” adlı kitabı Ä°stanbul Marif kütüphanesi tarafından yayınlanmıştır.
Ozanlar | Etiketler:gedayi |
