DadaloÄŸlu >> DadaloÄŸlu
DadaloÄŸlu, Osmanlı Devleti’nin Anadolu Türkmenlerini iskan politikasına tepki olarak doÄŸmuÅŸ isyanlarda yer aldığı anlaşılan tanınmış bir halk ozanıdır. DoÄŸum ve ölüm tarihleri hakkında kesin bir bilgi olmamakla beraber eldeki kaynaklardan 1785-1868 olarak belirlenmiÅŸtir. BaÅŸka bir deyiÅŸle, DadaloÄŸlu’nun 18.yy’ın son çeyreÄŸinde doÄŸup 19.yy’ın ortalarında öldüğü bilinmektedir. Güney illerinde dolaÅŸan Türkmen topluluklarından AvÅŸar boyundandır.
YaÅŸamı hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığımız DadaloÄŸlu’nun ÅŸiirleri yazılı kaynaklar aracılığıyla deÄŸil sözlü gelenek sayesinde bugüne ulaÅŸmıştır.DadaloÄŸlu Anadolu’nun halk ÅŸiiri geleneÄŸine damgasını vurmuÅŸ bir sanatçıdır aynı zamanda.
Osmanlı Devleti’nin göçebe Türkmen aÅŸiretlerini topraÄŸa yerleÅŸtirmek için verdiÄŸi uÄŸraÅŸ, yer yer baÅŸkaldırılara ve küçük çaplı savaÅŸlara neden olmuÅŸtur. DadaloÄŸlu’nun ÅŸiirleri yerleÅŸik yaÅŸama geçmek isteyen Türkmen aÅŸiretlerinin bir çığlığı sözlü bir tarihi sayılır.
Asıl adı Veli. Türkmen-AvÅŸar aşıklarının önde gelenlerinden. Kul Mustafa mahlasını da kullanan Aşık Musa’nın oÄŸlu. Toros daÄŸlarında Kozan, Erzin, Payas yörelerinde yaÅŸayan göçebe Türkmenlerin AvÅŸar boyundan. Az da olsa eÄŸitim aldı. AvÅŸar beylerinden Küçük AlioÄŸlu ile KozanoÄŸlu’nun yanında imamlık, katiplik yaptığı anlatılır ama bu konuda yeterli bilgi yok. Daha çok Gavurdağı ve Ahır Dağı yörelerinde yaÅŸadı. Çukurova’yı, Toroslar’ı, Orta Anadolu’yu dolaÅŸtı. Åžiirlerinde göçerlik koÅŸullarını, döneminde orta Anadolu’da hüküm süren aÅŸiret kavgaları ve aÅŸiretlerin Osmanlı Devleti ile savaÅŸlarını duru ve yalın bir dille yansıttı. Dili Anadolu Türkmen boylarının kullandığı halk Türkçe’si.
Asıl ününü kavga türküleri ile yaptı ama duygu ve aÅŸk konularını da aynı baÅŸarıyla iÅŸledi. Yüz kadar ÅŸiiri sözlü kaynaklardan derlenerek günümüze ulaÅŸtı. Bu derlemeleri Cahit Öztelli, Taha Toros, HaÅŸim Nezihi Okay, Ahmet Z. Özdemir ile Saim SakaoÄŸlu yayınladı. DiÄŸer 19′uncu Yüzyıl halk ozanlarından iki noktada ayrılır. Kent yaÅŸamından uzak kaldığı için ÅŸiirlerinde hep göçerlik ortamını yansıttı. DiÄŸer yandan yine kentte bulunmayışı nedeniyle çaÄŸdaşı halk ozanlarında sık rastlanan divan ÅŸiirine yakınlık onda hiç görülmez. KaracaoÄŸlan’ın aÅŸk ve doÄŸa ÅŸiirlerindeki üstün yeteneÄŸi ile, KöroÄŸlu’nun yiÄŸit ve kavgacı anlatımını birleÅŸtirir.
- dadaloÄŸlu (5)
- dadaloğlu türküleri (1)
